تعریف عوامل جرم­زا

عوامل مختلفى در بروز جرم مى­تواند تأثيرگذار باشد كه تعداد يا ميزان اهميت هر یک از اين عوامل در جوامع گوناگون به دليل وجود تفاوت­هاى فرهنگى، اقتصادى و سياسى متفاوت است. اين عوامل را در يک تقسيم كلى، مى­توان به سه دسته تقسيم نمود:

الف. عوامل فردى يا زيستى از قبيل جنس، سن و اندام;
ب. عوامل روانى از قبيل بدبينى، پرخاشگرى، زودباورى وترس;
ج. عوامل اجتماعى از قبيل خانواده نابسامان، ناسازگارى والدين گروه مرجع، مهاجرت و مطبوعات.

2-1-5- تعریف فضای سایبر[1]

سايبر در فرهنگ هاى مختلف، از لحاظ لغوى به معناى مجازى و غيرملموس است و در برخى فرهنگ­هاى كامپيوترى به يک گروه از كامپيوترهاى بسيار بزرگ يا ابر كامپيوتر كه به دست شركت كنترل ديتا (سى ـ دى ـ سى) ساخته شده، مانند كامپيوتر سايبر 70 (Cyber 70)[2] اطلاق شده­است. اصطلاح «فضاى سايبر» كه براى اولين بار در سال 1982 و در يک داستان علمى ـ تخيلى به كار برده شد، داراى تعاريف ذيل است:

  1. «سايبر سپيس» مجموعه به هم پيوسته موجودات زنده از طريق كامپيوتر و ارتباطات راه دور بدون در نظر گرفتن جغرافياى عينى است.
  2. «سايبر سپيس» به تمام محيط هايى مانند اينترنت اطلاق مى­شود كه در آن اشخاص به وسيله كامپيوترهاى به هم پيوسته با يكديگر تبادل دارند.
  3. «سايبر سپيس» اثر فضا و اجتماع شكل گرفته توسط كامپيوتر، شبكه­هاى كامپيوترى و كاربران است. به عبارتى، دنياى مجازى كه كاربران اينترنت وقتى online هستند، موجوديت مى يابند.[3]

4 . «سايبر سپيس» توهم و تصور باطل توافقى است كه انسان ها خلق كرده­اند.[4]

  1. «سايبر سپيس» يک ناحيه «واقعى» است كه فعاليت هايى در اين فضا اتفاق مى­افتد، از جمله تبادل و تجميع اطلاعات.[5]

به طور كلى، براى وارد شدن به فضاى مجازى ابزارى لازم است، از جمله كامپيوتر، مودِم[6] اتصال به شبكه بين المللى اينترنت، شبيه سازى و مجازى سازى. از مصاديق شبيه سازى مى­توان به كسب شخصيت يا موفقيت موهوم و خيالى يا مشابه يک شخصيت مهم توسط كاربر اشاره كرد. تمام اطلاعاتى كه در اينترنت و شبكه­هاى بين المللى وجود دارد يا خلق مى­شود (اعم از واقعى و غيرواقعى) به صورت فيزيكى و ملموس وجود ندارند و در واقع آنچه در صفحه مانيتور مشاهده مى­شود، موضوعات مجازى مى­باشد كه به صورت ديجيتالى وارد شبكه شده­اند. براى آنكه شخص (كاربر) وارد فضاى سايبر از طريق شبكه اينترنت شود بايد پس از فراهم آوردن تجهيزات اوليّه (كامپيوتر، مودِم و خطوط مخابراتى) به شبكه وصل شده و پس از آن آدرس و سايت مورد نظر خود را انتخاب كرده و با توجه به نوع، موضوع و هدف خود به بررسى و يا اقداماتى در آن بپردازد.[7]

با توجه به اين توضيحات و تعاريف ارايه شده مى­توان گفت كه فضاى سايبر محيطى است مجازى و غير ملموس كه در فضاى شبكه هاى بين المللى (كه از طريق اينترنت به هم وصل مى شوند) وجود دارد. در اين محيط، تمام اطلاعات مربوط به روابط افراد، ملت ها، فرهنگ ها، كشورها، به صورت ملموس و فيزيكى (به صورت نوشته، تصوير، صوت و اسناد) در يک فضاى مجازى و به شكل ديجيتالى وجود داشته و قابل استفاده و در دسترس استفاده كنندگان و كاربران مى­باشد; كاربرانى كه از طريق كامپيوتر، اجزاى آن و شبكه هاى بين المللى به هم مرتبط اند.[8]

محيط سايبر داراى ويژگى­هايى است، از قبيل:

  1. دست يابى كاربران به هر گونه خدمات و اطلاعات الكترونيكى بدون در نظر گرفتن اينكه اين اطلاعات و خدمات در كدام نقطه از دنيا واقع شده است;
  2. ارتباط كاربر با كاربران ديگر و استفاده از خدمات آنها;
  3. انجام دادن معاملات تجارى در سطح بين المللى بدون دخالت فرد و… .

ويژگى هاى مذكور، امنيّت ناكافى تكنولوژى و طبيعت مجازى آن،  فرصت بسيار مناسبى را در اختيار افراد شرور قرار مى دهد تا جرايمى همچون سرقت هويّت فرد و ورود به حساب بانكى ديگرى را به راحتى مرتكب شوند. براى مثال، در دنياى واقعى سرقت از بانک كاملاً مشخص است، چرا كه ديگر بعد از سرقت، در خزانه بانک پولى موجود نيست; ولى در تكنولوژى جديد، يک خزانه بدون هيچ علامتى خالى مى­شود.

 

[1]Cyber Space

.[2]  آریا ن، فرهنگ و اصطلاحات کامپیوتر و شبکه­های کامپیوتری، 1372، تهران:سازمان حسابرسی، ص 267.

[3] Search web services. Techtarget. Comldifinitio(به نقل از: برومند باستانى،همان،ص 55)

.[4]  آريا ن، همان، ص 268.

[5] www.otis.org  (به نقل از: برومند باستانى، همان، ص55)

[6] modem

.[7] باستانی ب، همان، ص 56.

[8] . باستانی ب، همان ، ص 58.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تحليل جرم شناختی سرقت در فضای سايبری